يک خبر داغ:شگرد جديد استقراض بودجهاي دولت از بانک مرکزي/ رشد هزي

شرح خبر:

به گزارش خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، پيش خور شدن منابع آينده، ادبيات جديدي است که طي اين سال ها وارد مفاهيم اقتصاد و بودجه کشور شده است.

موضوعي که هادي قوامي نماينده چند دوره مجلس و عضو کميسيون برنامه و بودجه مجلس از آن به عنوان گروگان گيري منابع ياد کرده و آن را براي نظام بودجه ريزي خطرناک مي داند.

وي معتقد است، دولت سال گذشته 14 هزار ميليارد تومان از منابع بودجه سال 95 را پيش خور کرده؛ البته توضيح نداده که در کدام بخش و براي چه موضوعي چنين اتفاقي رخ داده است.

چنين رويکردي به زعم کارشناسان، شگرد جديد براي استقراض از منابع بانک مرکزي تلقي مي شود که با پوشش تنخواه گردان بودجه روي مي دهد.

بر اساس قانون، دولت مي تواند براي اداره امور جاري کشور هر سال، 3 درصد از بودجه را به صورت تنخواه از بانک مرکزي دريافت کند که اين موضوع ناشي از همزمان نبودن وصول درآمدها و هزينه هاي جاري کشور تلقي مي شود، بنابراين امور جاري با تنخواهي تأمين و در نهايت تا پايان اسفند هر سال آن را با درآمدهاي وصول شده تسويه مي کند.

براساس گزارش ها دولت تنخواه بودجه سال 94 را گرفته و با گذشت 7 ماه از سال تاکنون بازگشتي نداشته است.

اين موضوع در سرفصل بدهي هاي دولت به بانک مرکزي خود را نشان مي دهد. طبق آمارها و نيز اظهارات عضو کميسيون برنامه و بودجه تنخواه گردان دولت در سال 94 تسويه نشده است.

گزارش نماگرهاي اقتصادي بانک مرکزي از بدهي دولت به بانک مرکزي به شرح زير است.

                                               ارقام به ميليارد تومان است
سال     ميزان بدهي     درصد رشد
91     13161     40.2
92     15827     20.3
93     18358     16
94     24410     33
95 (5 ماه اول سال)     34800     42.6
با احتساب مصوبه پيش خور شدن درآمد نفت     43800     25.86

به گزارش فارس، ابعاد ديگر پيش خور شدن منابع سال هاي آينده به شيوه تخصيص بودجه از سوي سازمان برنامه و بودجه کشور باز مي گردد.

مسئولان معتقدند پرداخت ها بر اساس مکانيزم درآمد هزينه بوده، بنابراين نمي توان از لفظ کسري بودجه استفاده کرد.

دولت به اندازه درآمد نسبت به اختصاص منابع براي مصارف اقدام خواهد کرد و قاعدتا نبايد بيش از آن، هزينه ها را پوشش دهد، زيرا در غير اين صورت منجر به کسري مي شود.

علاوه بر اينکه در بودجه هزينه هاي جاري عمدتا غير شفاف بوده و مبتني بر عملکرد نيست و هر سال نيز رشدي به مراتب بيشتر از تورم را دارد، به علاوه اينکه بخش اعظم آن مربوط به حقوق و دستمزد است که با عدم تحقق درآمدها دولت را ناگزير مي کند، از منابع بخش عمراني چشم پوشي کرده و هزينه هاي جاري را تامين کند.

بنابراين رشد درآمدها تناسب درستي با هزينه ها ندارد و با عدم وصول پيش بيني درآمدها و ثابت بودن هزينه ها منجر به پيش خور شدن، کسري و عدم تحقق مي شود.

با اين حال اين پرسش وجود دارد، اگر پرداخت ها بر اساس مکانيزم درآمد هزينه است، چرا کسري بودجه قابل توجهي در گزارش ها و آمارها مشاهده مي شود.

يکي ديگر از اقداماتي که منجر به کسري و عدم هم خواني دخل و خرج دولت مي شود، رشد نامتعادل هزينه هاي جاري است که ناشي از برخورد شعاري با کاهش تصدي گري، چابک سازي، واگذاري امور، خصوصي سازي و کاهش هزينه ها مبتني بر عملکرد است.

                                      ارقام بر مبناي ميليارد تومان است
پرداخت هاي جاري     ميزان     درصد رشد
عملکرد سال 92     119764     34.5
عملکرد سال 93     143831     20
عملکرد سال 94     170688     18
مصوب سال 95     213760     25.23

عدم تحقق درآمدهاي دولت در بخش ماليات و ساير درآمدها و همچنين افزايش ناموزون و دستکاري درآمدها در مجلس ضريب نا اطميناني وصول آن را به همراه دارد.

به گزارش فارس، يکي ديگر از ابعاد پيش خور شدن منابع به دليل کسري بودجه به پرداخت هاي طرح هاي عمراني باز مي گردد و منجر به کاهش پرداخت هاي اين بخش مي شود.

آمارها نشان مي دهد، تملک دارايي هاي سرمايه اي وضعيت مطلوبي نسبت به سال قبل آن ندارد، اما دولت در مجموع توانست، بيش از 27 هزار ميليارد تومان به پيمانکاران بپردازد.

                                              ارقام به ميليارد تومان است
پرداخت هاي عمراني (ميليارد تومان)     ميزان      درصد رشد
سال 92     22015     44.57
سال 93     29950     36.04
سال 94     27699     7.51-
مصوبه سال 95     57400     #
عملکرد 5 ماهه 95     5000     #

در همين راستا آلبرت بغزيان استاد اقتصاد دانشگاه تهران در گفت وگو با فارس، در رابطه با کسري بودجه دولت معتقد است، معمولاً زمان تحقق درآمد و هزينه هاي دولت همزمان نيست و با فرض کاهش يا عدم وصول بخشي از درآمدها دولت با کسري مواجه مي شود، بنابراين براي متعادل کردن و تأمين هزينه هاي جاري دولت از بانک مرکزي استقراض مي کند، تا بعداً از محل درآمدها اين بدهي پرداخت شود که معمولاً از آن به عنوان حسابداري تحققي و تعهدي ياد مي شود.

اين اقتصاددان در مورد ابعاد کسري بودجه عنوان مي کند، اگر بدهي دولت ناشي از پرداخت هاي عمراني باشد، نگران کننده نيست و اين کسري به نوعي مي تواند منجر به رونق توليد باشد، اما در صورتي که براي هزينه هاي جاري مورد استفاده قرار گيرد، به دليل آنکه تقاضاي توليد را پاسخ نمي دهد، منجر به واردات و تورم خواهد شد.

وي افزود: در حال حاضر بخشي از اين کسري بودجه متعلق به افزايش پرداخت هاي عمراني و بخشي مربوط به رشد هزينه هاي جاري است. همچنين با رکود حاکم بر اقتصاد کسري بودجه روي توليد تأثير مستقيم دارد.

خبر تصادفي:
ايراهيم حاتمي کيا با حضور در جشن منتقدان مطبوعات به عملکرد روزنامه يا لثارات الحسين و توهين به جامعه سينماي ايران اعتراض کرد. وي گفت: کساني که در اينجا حضور دارند همه صاحب قلم هستند و وقتي ديدم که اين اتفاق افاده و حرمت قلم اينقدر ضايع شده است نتوانستم ساکت بمانم.اين هنرمند محبوب و دوست داشتني کشورمان که کارگردان بسياري از فيلمهاي محبوب ايران مي باشد با اين واکنش حمايت خود را از جامعه هنري کشورمان نشان داد